Mọi người vẫn nhắc chuyện sau đây để minh họa cho cái gọi là “ám ảnh Tuổi Trẻ” : Anh Năm Đồng (Tên bút danh là Nam Đồng rất đẹp, nhưng đám Tuổi Trẻ cứ nhất quyết gọi thành 5 Đồng, riết rồi quen miệng không sửa được ) trong buổi kỷ niệm 5 năm thành lập báo Pháp Luật TPHCM , khi đọc diễn văn cứ luôn miệng “Báo Tuổi Trẻ đã phát triển vượt bậc, từ 10.000 bản /kỳ lên …, báo Tuổi Trẻ đã có những thành công nhất định, tuy nhiên, báo Tuổi Trẻ vẫn còn không ít khó khăn…” v.v… và v.v… Ngộ nhất là mới đầu, người nghe cũng chẳng phát hiện . Phải một hồi sau có ai đó sực nhớ, khán giả khúc khích, rồi rộ lên cười, nhắc. Anh Năm Đồng xin lỗi, sửa lại thành báo Pháp Luật, rồi sau đó tới cuối phần phát biểu lại … nhầm tiếp. Đã thế, tới lượt anh Huỳnh Quý, bằng giọng Quảng Nam đặc sệt thân thương, anh Quý cũng hùng hồn phát biểu “tờ báo Tuổi Trẻ của chúng tôi …”. Sự nhầm lẫn xảy ra thời điểm đó có thể “hiểu” được , vì thời gian anh Năm Đồng và anh Huỳnh Quý đi khỏi báo Tuổi Trẻ hãy còn “ ngắn”, mới có .. 5 năm. Không ngờ lần kỷ niệm thành lập báo Pháp luật ngày 15/9/2007 mới đây- 17 năm đã trôi qua, vậy mà anh Năm Đồng vẫn nói nhầm báo Pháp Luật thành “báo Tuổi Trẻ ”, chẳng những một lần mà lập lại tới 2 lần và vẫn không hề hay biết .
Tôi về báo Tuổi Trẻ trong một hoàn cảnh khá đặc biệt . Đang làm ở một xí nghiệp Xuất khẩu, bày đặt đấu tranh phê bình nên bị tinh giản biên chế. Khiếu nại, may mắn gặp được ông Trưởng phòng Tổ chức công ty cấp trên hiền lành và khách quan. Ông ký giấy cho tôi thuyên chuyển qua một xí nghiệp khác cùng công ty. Cùng lúc đó, tôi cũng đến báo Tuổi Trẻ xin việc (hành chánh , nhưng lại được chị Kim Hạnh nhận làm phóng viên- chuyện này khá dài, xin kể ở entry khác) . Còn nhớ như in trước ngày đi làm thủ tục xin tôi về Tuổi Trẻ, anh Huỳnh Quý – lúc đó là Chánh Văn phòng , bảo tôi “em suy nghĩ kỹ nha, lương bổng thu nhập bên Tuổi Trẻ không thể bằng bên công ty của em đâu”. Ông Trưởng phòng tổ chức Công ty Xuất khẩu cũng bảo tôi “Cháu nghĩ kỹ chưa, bao nhiêu người muốn xin vô công ty không được, cháu đang ở công ty lại xin ra!”
Tôi đã quyết định chọn Tuổi Trẻ.
Trong lần gặp đầu tiên, TBT Kim Hạnh chỉ nói với tôi có hai câu, mà đều là những câu… đe dọa : “Nghề báo đòi hỏi lúc nào em cũng phải học, học liên tục…” và “Làm báo vất vả lắm, em nhắm sức mình có chịu nổi không?” . Năm đó (1985), Tuổi Trẻ đã rất nổi tiếng, và là tờ báo “thần tượng” của giới trẻ. Tôi yêu quý Tuổi Trẻ từ những gì tờ báo làm được cho xã hội, tới cái cách TBT tiếp chuyện một người mới vào cơ quan chân uớt chân ráo như tôi, tới cái chuyện báo Tuổi Trẻ “dám” chấp nhận tôi – một Đoàn viên dám bỏ sinh hoạt Đoàn. Càng làm việc ở Tuổi Trẻ, tôi càng thấy quyết định chuyển công tác của mình là đúng. Dù có những lúc khó khăn, dú không ít lần thắc thỏm, không biết mình có thành công, tôi luôn luôn thấy hạnh phúc, tự hào khi được làm việc ở Tuổi Trẻ. Tôi yêu quý cái tập thể nhỏ này, sống với nhau sao mà trung thực, thẳng thắng, còn đối với nghề nghiệp thì trong sáng và hết lòng đến vậy.
Vậy mà giờ đây tôi phải nghĩ đến chuyện rời Tuổi Trẻ? Hơn một tháng sau , kể từ ngày anh Lê Hoàng, Tổng Biên tập , thông tin trong cuộc họp nội bộ cơ quan rằng Thành Đoàn đã quyết định không tái bổ nhiệm hai anh Huỳnh Sơn Phước và Trương Quang Vĩnh, hai Phó TBT đương nhiệm. Và thay vào đó, sẽ điều hai cán bộ Thành Đoàn về BBT, một người làm Phó TBT, một người làm Ủy viên, tôi vẫn không tin nổi đó là sự thật, đêm nằm ngủ vẫn mong sáng mai thức dậy sẽ được bảo cho biết rằng đó chỉ là một giấc mơ. Mọi người ào ào phản đối, đơn kiến nghị viết tới tấp, nhiều ý kiến phát biểu tại các cuộc họp, yêu cầu BBT, Đảng Ủy phải có ý kiến với Thành Đoàn. Mọi ý kiến như rơi vào khoảng không.
Hai Phó TBT giỏi nhất phải ra đi, nhường chỗ cho hai cán bộ Thành Đoàn không biết làm báo về thay thế. Ngày 1/9/2007 cán bộ Lê Minh Nhựt về làm Ủy viên BBT , 15 g ngày 30/11/2007 anh Quang Vĩnh nhận quyết định điều động sang NXB Thành Phố HCM, phải nhận công tác mới ngay hôm sau, 1/12/2007! Tuần tới đây, tới phiên anh Sơn Phước ra đi và cán bộ Tăng Hữu Phong (đã có sự đồng ý bổ nhiệm của Bộ Thông tin và Truyền thông ) sẽ về. Chuyện điên khùng gì đang xảy ra ở tờ báo Tuổi Trẻ yêu quý của tôi vậy ? Muốn điều ai đi thì đi, muốn đưa ai về thì về , bất chấp những phản đối. Người ta đang coi những nhà báo, trong đó có những cây bút lừng lẫy, có những người đã sống chết với báo Tuổi Trẻ hai, ba chục năm nay - là con nít.
Anh Huỳnh Sơn Phước , người khơi nguồn tư tưởng dân chủ báo chí; người có những ý tưởng sáng tạo, táo bạo, cách tân; người viết những bài báo rúng động vào những thời khắc quan trọng của đất nước; người kiến tạo những tuyến tuyên truyền đặc sắc của Tuổi Trẻ . Anh Quang Vĩnh, người chỉ huy, tổ chức thực hiện hầu hết các tuyến bài điều tra nổi tiếng của Tuổi Trẻ từ trước đến nay, Đường Sơn Quán, Tamexco, cán bộ Hải quan nhận hối lộ , Điện kế điện tử, Vincom… ; người đào tạo , xây dựng tên tuổi cho bao cây bút Chính trị xã hội của Tuổi Trẻ . Hai anh ra đi, hai khoảng trống lớn không thể bù đắp, ít nhất trong vài năm tới. Đó là chưa kể những chuyện ngậm ngùi, không nói ra mà ai cũng biết, khi hai anh đều muốn xin ở lại Tuổi Trẻ, chỉ một chân biên tập viên thôi mà cũng không được chấp nhận.
Báo Tuổi Trẻ rồi sẽ ra sao? Tôi đang làm việc bình thường, được làm nghề mình yêu thích, cũng chẳng có gì bất mản, chẳng có tham vọng riêng tư, thế nhưng sao gần đây ý nghĩ sẽ ra đi ngày một lớn trong tôi? Bởi vì tôi sợ. Tôi sợ rồi đây Tuổi Trẻ sẽ được lèo lái, điều hành bởi phần lớn những người không đến với Tuổi Trẻ bằng lý tưởng nghề nghiệp, không cảm nhận được tinh thần Tuổi Trẻ, không yêu thương tờ báo thật sự mà chỉ nhìn thấy ở đó một vị trí cao, một chỗ ngồi béo bở. Những người không sống, chết hết lòng vì nghề nghiệp, những người sống với nhau không bằng tình đồng chí, đồng nghiệp , mà chỉ lo thủ thế , thủ phận cho mình.
Chuyện gì phải đến sẽ đến thôi, nhưng sao vẫn buồn quá sức!